การบริหารความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุน | บทเรียนฟรี XS พื้นฐานการบริหารความเสี่ยง - การจัดพอร์ตการลงทุนแบบหลายสินทรัพย์ (ETF สินค้าโภคภัณฑ์ และคริปโทเคอร์เรนซี)
Logo
การซื้อขายมีความเสี่ยงสูง คุณอาจสูญเสียเงินลงทุนทั้งหมด

คอร์สการเทรดออนไลน์ของ XS

เพิ่มพูนความรู้ของคุณด้วยคอร์สการเทรดออนไลน์ฟรีจาก

โซลูชั่นก็อปปี้เทรด

พื้นฐานการบริหารความเสี่ยง

ในบทนี้ ผู้เรียนจะได้ทำความเข้าใจว่าเหตุใดสินทรัพย์แต่ละส่วนในพอร์ตจึงควรมีการกำหนดสัดส่วนไว้ เกิดอะไรขึ้นกับพอร์ตในช่วงวิกฤต ทองคำมีบทบาทอย่างไรในช่วงที่ตลาดเผชิญแรงกดดัน รวมถึงทำความรู้จักกับเลเวอเรจ (Leverage) ซึ่งเป็นความเสี่ยงที่มือใหม่ควรระมัดระวัง

เปิด บัญชี ทดลอง XS ฟรี

การบริหารความเสี่ยงคืออะไร

การบริหารความเสี่ยง (Risk Management) คือการควบคุมไม่ให้การขาดทุนจากสินทรัพย์ใดสินทรัพย์หนึ่งรุนแรงจนสร้างความเสียหายอย่างมากต่อพอร์ตหรือเงินลงทุนทั้งหมด

การเลือกสัดส่วนสินทรัพย์ให้เหมาะกับลักษณะนักลงทุน การจำกัดสัดส่วนคริปโทเคอร์เรนซีให้อยู่ในระดับที่แม้ราคาจะปรับตัวลงอย่างรุนแรงก็ไม่สร้างผลกระทบมากเกินไป และการเลือก ETF ที่มีคุณภาพสำหรับส่วนหลักของพอร์ต ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารความเสี่ยง กล่าวคือ เป็นการตัดสินใจเพื่อลดความเสี่ยงและจำกัดผลกระทบที่ความเสี่ยงแต่ละประเภทอาจมีต่อพอร์ต

ลองนึกถึงนักลงทุน 2 คนในช่วงที่ตลาดปรับตัวลงอย่างรุนแรง

นักลงทุนคนแรกนำเงินทั้งหมดไปลงทุนในสินทรัพย์เพียงรายการเดียว และเมื่อสินทรัพย์นั้นปรับตัวลง 60% เงินออมทั้งหมดก็ลดลงตามไปด้วย

นักลงทุนคนที่สองถือสินทรัพย์เดียวกันในสัดส่วนเพียงเล็กน้อยภายในพอร์ตที่กระจายการลงทุนในสินทรัพย์หลายประเภท ดังนั้น แม้สินทรัพย์นั้นจะปรับตัวลง 60% เช่นเดียวกัน ผลกระทบต่อพอร์ตโดยรวมก็ยังอยู่ในระดับจำกัด

นี่คือตัวอย่างของการบริหารความเสี่ยงที่ดี เพราะแม้จะเผชิญวิกฤตเดียวกันและถือสินทรัพย์เดียวกัน แต่ผลลัพธ์ต่อพอร์ตกลับแตกต่างกันอย่างมาก

การกำหนดเพดานสัดส่วนสำหรับสินทรัพย์แต่ละประเภท

สินทรัพย์แต่ละส่วนในพอร์ตควรมีเพดานสัดส่วนที่เหมาะสม โดยมีสถาบันการเงินรายใหญ่หลายแห่งศึกษาประเด็นนี้ไว้

แนวคิดโดยรวมเป็นไปในทิศทางเดียวกัน คือ ยิ่งสินทรัพย์มีความเสี่ยงสูง สัดส่วนสูงสุดที่จัดสรรให้กับสินทรัพย์นั้นก็ควรยิ่งต่ำ

ตัวอย่างช่วงสัดส่วนที่มีการอ้างอิงสำหรับพอร์ตการลงทุนแบบดั้งเดิมมีดังนี้

ประเภทสินทรัพย์

ช่วงสัดส่วนที่มีการอ้างอิงโดยทั่วไป

แหล่งที่ศึกษา

คริปโทเคอร์เรนซี

ประมาณ 1-2% และอาจสูงขึ้นสำหรับนักลงทุนที่รับความเสี่ยงได้มาก

BlackRock

สินค้าโภคภัณฑ์

 ประมาณ 4-9%

Bloomberg

เงินสำรองฉุกเฉิน (แยกไว้นอกพอร์ตการลงทุน)

ค่าใช้จ่ายประมาณ 3-6 เดือน

Vanguard

สำหรับคริปโทเคอร์เรนซี จากบทก่อนหน้าได้กล่าวถึงแนวทางที่เสนอให้จัดสรรประมาณ 1-2% ของพอร์ต โดยนักลงทุนที่สามารถยอมรับความเสี่ยงได้มากกว่าอาจเพิ่มสัดส่วนได้จนถึงประมาณ 2%

สำหรับสินค้าโภคภัณฑ์ มีงานศึกษาทางวิชาการบางส่วนที่เสนอการจัดสรรประมาณ 5-10% เพื่อช่วยกระจายการลงทุนและรับมือกับเงินเฟ้อ อย่างไรก็ตาม ในคอร์สนี้ใช้กรอบจากการวิเคราะห์ของ Bloomberg ซึ่งเสนอช่วงประมาณ 4-9% สำหรับการจัดพอร์ตแบบ 60/40 โดยในคอร์สนี้เลือกใช้สัดส่วนในระดับที่ต่ำกว่าเพื่อให้เหมาะกับมือใหม่มากขึ้น

เกิดอะไรขึ้นเมื่อเกิดวิกฤต

ในช่วงวิกฤตที่รุนแรง ประโยชน์จากการกระจายการลงทุนอาจลดลงในช่วงเวลาที่ต้องการมากที่สุด

ในภาวะตลาดปกติ สินทรัพย์แต่ละประเภทอาจเคลื่อนไหวตามปัจจัยของตนเองและช่วยให้พอร์ตมีความแข็งแกร่งมากขึ้น แต่ในปีที่ตลาดเผชิญแรงกดดันอย่างหนัก เช่น วิกฤตการเงินปี 2008 หรือภาวะเงินเฟ้อรุนแรงในปี 2022 ความกังวลอาจกระจายไปทั่วตลาด และสินทรัพย์ที่ปกติเคลื่อนไหวแตกต่างกันก็อาจปรับตัวลงพร้อมกันได้

ดังนั้น แม้พอร์ตที่มีการจัดสรรอย่างดีก็ยังสามารถมีปีที่ผลการดำเนินงานไม่ดีได้ และไม่สามารถหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อมูลค่าพอร์ตได้ทั้งหมด

สิ่งที่ช่วยให้รับมือกับสถานการณ์ดังกล่าวได้ ได้แก่

  • กำหนดสัดส่วนให้เหมาะสม: ควบคุมขนาดของสินทรัพย์แต่ละส่วนให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม หากสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูงถูกจำกัดสัดส่วนไว้ ความเสียหายต่อพอร์ตโดยรวมก็มีโอกาสอยู่ในระดับที่สามารถรับมือได้

  • เงินสำรองฉุกเฉิน: เงินส่วนนี้อาจไม่ได้อยู่ในพอร์ตการลงทุน แต่สามารถมีบทบาทสำคัญเมื่อเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉินหรือช่วงวิกฤต

  • แผนการลงทุนที่ชัดเจน: การเข้าใจว่าการปรับตัวลงอย่างรุนแรงเป็นสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้ ช่วยลดโอกาสในการตัดสินใจขายเมื่อราคาลดลงไปมากแล้ว ซึ่งอาจสร้างความเสียหายต่อแผนการลงทุนระยะยาว

เมื่อมีองค์ประกอบเหล่านี้ ช่วงวิกฤตอาจยังคงเป็นสถานการณ์ที่ยาก แต่ก็สามารถรับมือได้โดยไม่ให้พอร์ตได้รับความเสียหายรุนแรงจนยากต่อการฟื้นตัว

ทองคำกับบทบาทในช่วงวิกฤต

ทองคำมีบทบาทเฉพาะภายในพอร์ต ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากลักษณะที่แตกต่างจากสินทรัพย์ประเภทอื่น ทองคำไม่ได้มีบริษัทหรือรัฐบาลใดเป็นผู้ออก และจึงไม่มีความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ของผู้ออกสินทรัพย์

ทองคำเป็นโลหะที่มีอยู่อย่างจำกัด และถูกใช้เป็นสินทรัพย์รักษามูลค่า (Store of Value) มาเป็นเวลาหลายพันปี ลักษณะที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับคำมั่นในการชำระหนี้ของผู้ออกสินทรัพย์จึงเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทองคำได้รับความสนใจในช่วงที่ตลาดเกิดความกังวล

เมื่อเกิดภาวะตื่นตระหนกอย่างรุนแรงและนักลงทุนลดการถือครองสินทรัพย์หลายประเภท เงินลงทุนส่วนหนึ่งจึงมักไหลเข้าสู่ทองคำ

ในช่วงวิกฤตการเงินปี 2008 ขณะที่ดัชนี S&P 500 สูญเสียมูลค่ามากกว่า 36% ราคาทองคำเมื่อสิ้นปีอยู่ใกล้เคียงกับระดับในช่วงต้นปี

risk management 2022 gold usd


ในปี 2022 เมื่อหุ้นและตราสารหนี้ปรับตัวลงพร้อมกัน ราคาทองคำยังคงทรงตัวได้ ขณะที่ดัชนี S&P 500 ลดลง 16.7% ตลอดปี และพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ระยะยาวลดลง 26.1%

risk management 2022 gold usd 01

สิ่งที่ทั้งสองเหตุการณ์มีร่วมกันคือ ในบางช่วงทองคำไม่ได้ปรับตัวลงพร้อมกับสินทรัพย์ประเภทอื่น ทำให้พอร์ตยังมีสินทรัพย์บางส่วนที่ไม่ได้เผชิญแรงกดดันในระดับเดียวกัน และอาจช่วยลดความกังวลของผู้ลงทุนในช่วงที่พอร์ตเผชิญความผันผวนสูง

นี่คือบทบาทหลักของสัดส่วนทองคำในพอร์ต ในช่วงที่ตลาดอยู่ในภาวะปกติ ทองคำอาจไม่ได้โดดเด่นมากนัก แต่บทบาทของสินทรัพย์ประเภทนี้จะเห็นได้ชัดขึ้นในช่วงที่สินทรัพย์อื่นเผชิญแรงกดดัน

เลเวอเลจ (Leverage) คืออะไร และทำไมมือใหม่จึงควรระมัดระวัง

เลเวอเลจ (Leverage) คือการใช้เงินที่กู้ยืมหรือเงินทุนเพิ่มเติมเพื่อควบคุมสถานะการลงทุนที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินทุนของตนเอง

สมมติว่ามีเงินทุน $100 แต่ใช้เลเวอเรจเพื่อเปิดสถานะที่มีมูลค่าเทียบเท่า $500 หากมูลค่าของสินทรัพย์เพิ่มขึ้น 20% กำไรจะไม่ได้อยู่ที่ $20 แต่เป็น $100

ปัญหาคือ เลเวอเรจสามารถขยายผลขาดทุนได้ในลักษณะเดียวกับที่ขยายผลกำไร หากสินทรัพย์ปรับตัวลง 20% การขาดทุนจะไม่ใช่ $20 แต่เป็น $100 ซึ่งเท่ากับเงินทุนทั้งหมด ทั้งที่การปรับตัวลงในระดับเดียวกันอาจไม่สร้างความเสียหายรุนแรงเท่านี้หากไม่ได้ใช้เลเวอเรจ

leverage thai

ในอดีตตลาดหลายแห่งสามารถฟื้นตัวจากการปรับตัวลงอย่างรุนแรงได้ แต่ผู้ลงทุนจะได้รับประโยชน์จากการฟื้นตัวก็ต่อเมื่อยังสามารถถือการลงทุนต่อไปได้จนถึงช่วงนั้น

Leverage สามารถลดความสามารถในการรอให้การลงทุนฟื้นตัวได้ เพราะแม้จะประเมินทิศทางระยะยาวได้ถูกต้อง ก็ยังอาจสูญเสียเงินลงทุนไปก่อนที่จะถึงจุดนั้น ด้วยเหตุนี้เลเวอเรจจึงเป็นเครื่องมือที่มือใหม่ควรทำความเข้าใจความเสี่ยงอย่างรอบคอบก่อนนำมาใช้

Leverage สามารถใช้เป็นเครื่องมือสำหรับเทรดเดอร์ระยะสั้นที่มีประสบการณ์และมีระบบควบคุมความเสี่ยงที่ชัดเจน อย่างไรก็ตาม สำหรับพอร์ตการลงทุนระยะยาวที่กำลังสร้างในคอร์สนี้ หลักการที่ใช้คือ ไม่ใช้เลเวอเรจ

สรุปสาระสำคัญ

  • การบริหารความเสี่ยง (Risk Management) เป็นส่วนสำคัญในการปกป้องเงินลงทุน ควรกำหนดเพดานสัดส่วนของสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูง อธิบายเหตุผลของแต่ละส่วนในพอร์ตได้อย่างชัดเจน และมีเงินสำรองฉุกเฉินแยกออกจากพอร์ตการลงทุน

  • ในช่วงวิกฤต สินทรัพย์หลายประเภทอาจปรับตัวลงพร้อมกัน การกำหนดสัดส่วนที่เหมาะสมและการมีวินัยไม่ตัดสินใจขายด้วยความตื่นตระหนกจึงมีบทบาทสำคัญ ขณะที่ทองคำอาจทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของพอร์ตที่ช่วยรับมือกับช่วงเวลาดังกล่าว

  • เลเวอเรจสามารถขยายทั้งกำไรและขาดทุน รวมถึงลดความสามารถในการรอให้ตลาดฟื้นตัว ด้วยเหตุนี้ พอร์ตระยะยาวสำหรับมือใหม่ในคอร์สนี้จึงใช้หลักการไม่ใช้เลเวอเรจ

ในบทถัดไป ผู้เรียนจะได้เรียนรู้วิธีดูแลพอร์ตให้เหมาะสมเมื่อเวลาผ่านไป ตั้งแต่วิธีตรวจสอบพอร์ตไปจนถึงการปรับสมดุลพอร์ต (Rebalancing) เมื่อสัดส่วนสินทรัพย์เปลี่ยนไปจากที่กำหนดไว้

ถัดไป: การติดตามและการปรับสมดุลพอร์ต
บทเรียนถัดไป